Drie voorbeelden
uit het voortgezet
onderwijs

Gedurende de middelbare schoolleeftijd verkennen leerlingen de grenzen, ook op seksueel gebied. Hoe kan de school bijdragen aan een gezonde seksuele ontwikkeling? Waar lopen leerkrachten tegenaan? Enkele voorbeelden.

CASUS 1:

Bij iedereen op schoot

In de pauze zit een groepje jongens in een kring. Julia (14) springt van schoot naar schoot en gedraagt zich daarbij provocerend. Sommige jongens laten het zich welgevallen, anderen reageren geïrriteerd. Medewerkers lopen langs, maar niemand reageert.

Uitdagend gedrag, uitdagende kleding: wat wordt geaccepteerd op school en wat niet? En hoe kunnen we jongeren helpen hun eigen grenzen af te bakenen? Julia vraagt aandacht met seksueel provocerend gedrag en valt daar bovendien jongens mee lastig die er niet van zijn gediend. Niemand grijpt in, maar niet reageren is ook een vorm van communiceren. De langslopende docent die dit gedrag negeert, zegt in feite: ik vind dit heel gewoon en heb er niets mee te maken. Maar als kinderen/jongeren niet van de volwassenen in hun omgeving leren wat gezonde seksuele omgangsvormen zijn, van wie dan wel?

Hoe is er op school ermee omgegaan?

De school won advies in bij de helpdesk van Stichting School & Veiligheid en besloot er teambesprekingen aan te wijden: wat zien we gebeuren, hoe denken we erover? Daaruit vloeiden regels en afspraken voort. Ook zijn er voorlichtingsactiviteiten geweest in de vorm van mentorgesprekken, onder meer over stereotyperingen en ongewenst gedrag. Kinderen en jongeren worden dagelijks in de media en op straat geconfronteerd met seksueel beladen beelden. Het is een maatschappelijke taak om daarvoor tegenwicht te bieden. De school, als belangrijk deel van hun sociale leven, is voor kinderen en jongeren een veilige omgeving om grenzen te verkennen.

© José Krijnen

CASUS 2:

Ophef om naaktfoto (sexting)

Op een klassenfeestje bij een leerling thuis is Sanne (17) gefotografeerd terwijl ze met ontbloot bovenlichaam een jongen zoent. De foto is verspreid onder leerlingen. Sanne durft niet meer naar school en meldt zich radeloos bij de vertrouwenspersoon.

Leerlingen zijn zich er zelden van bewust, maar het verspreiden van seksueel getinte foto's of filmpjes ('sexting') is strafbaar. Verspreiders lopen het risico veroordeeld te worden voor laster en smaad; als het foto's betreft van kinderen onder de 18 kan het zelfs als kinderporno worden aangemerkt.

Hoe is er op school mee omgegaan?

De vertrouwenspersoon regelde op verzoek van Sanne allereerst een gesprek met haar ouders, om uit te leggen wat er was gebeurd. Het digitale bewijsmateriaal werd bewaard met behulp van de tips op www.internetsporen.nl. Het goede contact met de wijkagent bewees direct z'n nut. Hij sprak persoonlijk met de verspreiders. De school nam passende strafmaatregelen tegen de verspreiders en ondersteunde Sanne, zodat ze weer naar school durfde. Behalve een directe aanpak van de situatie is er ook meteen werk gemaakt van preventie, onder meer door lessen te wijden aan sociale media en online weerbaarheid.

© Sabine Joosten / Hollandse Hoogte

CASUS 3:

Schuren op het schoolfeest

Hadya (15) loopt huilend weg van het schoolfeest. Als een docente haar vraagt wat er aan de hand is, zegt ze dat Daryll tijdens het dansen plotseling begon te schuren. Ze schrok van de manier waarop Daryll zich tegen haar aandrukte. De jongens eromheen moedigden hem aan. Toen ze zich losrukte, werd ze voor hoer uitgescholden.

Scholen hebben te maken met sterk uiteenlopende opvattingen als het gaat om sekseverhoudingen en seksualiteit. Terwijl sommige ouders weinig kwaad zien in 'schuren', is het heup-tot-heupcontact van deze dans voor andere ouders een huiver. Zulke verschillen maken het voor scholen extra lastig om regels te bepalen. Op de school van Hadya zijn ze zich bewust van de verschillen in levensovertuiging. Schuren is er niet toegestaan op schoolfeesten.

Hoe is er op school mee omgegaan?

Daryll overtrad niet alleen een schoolregel, maar ook drong hij fysiek contact op aan een meisje tegen haar wil. Daarvoor kreeg hij een passende straf. Met hem en zijn ouders zijn afspraken gemaakt over de gevolgen als er weer iets dergelijks gebeurt. Er zijn gesprekken geweest met de vertrouwenspersoon van de school; op verzoek van Hadya en haar ouders is er geen aangifte gedaan van aanranding. In de mentorklassen van Hadya en Daryll zijn lessen gewijd aan omgangsvormen met de andere sekse. Daarvoor is het leerlingenspel Gedragen Gedrag gebruikt.
 

* De voorbeelden zijn gebaseerd op de werkelijkheid, maar namen en omstandigheden zijn aangepast i.v.m. privacy. De jongeren op de foto's hebben niets te maken met de beschreven voorbeelden.

Rijksoverheid Magazines